Ülkemizde karikatür konusunda özgürce eleştiri yapamadığımızı düşünüyorum. Bunu siyasi iklimden, politikadan vs. tamamen ayrı tutarak söylüyorum.
Karikatürün eleştiri sanatı olduğunu çoğu kez unutarak, gerekeni yapmadığımız için yeterli gelişmeyi de sağlayamadığımız görüşündeyim.
 |
| (©2026) |
Muammer KOTBAŞ
Ülkemizde karikatür konusunda özgürce eleştiri yapamadığımızı düşünüyorum. Bunu siyasi iklimden, politikadan vs. tamamen ayrı tutarak söylüyorum.
Karikatürün eleştiri sanatı olduğunu çoğu kez unutarak, gerekeni yapmadığımız için yeterli gelişmeyi de sağlayamadığımız görüşündeyim.
Daha somut anlatmam gerekirse; örneğin bir karikatür yarışmasının kesin sonuçları açıklandığında (ödüle aday eserler askıya da çıkarılmadığında) ortaya çıkan ya da çıkabilecek eleştiri gerektiren durumda bu eleştiri ses getirecek düzeyde olamamakta. Bazen yarışma organizasyonu bu eleştirileri dikkate almayarak "Ben yaptım, oldu!.." mantığı ile hareket edebilmektedir.
Benzer durum, çizerlerin 'benzer' diye düşünülen karikatürleri için de geçerli. Tanık olduğum bazı örneklerde, böyle eleştirel durumlarda çizer yapılan eleştiri üzerine düşünce geliştirmek yerine, saldırı altında olduğunu var sayarak savunma refleksi ile karşı saldırıya geçme eğiliminde oluyor.
Böylece üzerinde tartışılması gereken sanat gerçeği yok sayılıyor. Objektif bir sonuca gidilemiyor.
Oysa sanatın gelişmesi, hayal gücüne ve düşünce üretimine bağlıdır. Gelişmenin ateşleyicisi ise fikirlerin tartışılmasıdır. Sanat eseri üzerinde yapışabilecek olumlu her eleştiri hem sanatçıyı geliştirecek hem de sanatın gelişmesini sağlayacaktır.
Çoğu kez karikatürü içine alan, yarışma, sergi, albüm, etkinlik, benzerlik vb. konularında olumlu eleştiriler yapmak isteyip, sonra yukarıdaki nedenlerden dolayı vazgeçmişimdir. Kendi adıma bu şekilde davranmamın da yanlış olduğunu bile bile..
Üç aşamalı diyalektik düşünce biçimi olan tez-antitez-sentez'i(*) benimsemediğimizde; gelişmeden uzak, kısır tartışmalar ve ayrışmakta buluyoruz kendimizi.
Bu yazı, olumlu bir eleştiri yazısı olmasına rağmen, önyargılı bakacak olanlar tarafından tepki alabilir.
Sanatsal ve diğer her tür düşünceyi sağlıklı tartışabileceğimiz günler dileğiyle..
💖 Herkese Esenlikler.!. (*)
(*Sağlık, dirlik, bütünlük; 'ben iyi niyetliyim' demektir. Evrensel düzenin içinde olmayı belirtir.)
(*) "Tez, antitez ve sentez, fikirlerin çatışarak evrimleştiğini açıklayan üç aşamalı bir diyalektik düşünce modelidir. İlk fikir (tez), karşıt görüşle (antitez) çarpışır ve bu çatışmadan daha kapsayıcı yeni bir düşünce (sentez) doğar. Johann FICHTE tarafından sistemleştirilen bu kavram, özellikle Hegel felsefesinde evrenin ve tarihin işleyişini açıklar." (YZ)
Bu Sitede yayımlanan yazı ve görsellerin fikri sorumluluğu eser sahiplerine aittir
Bu içerik Kotbas Art Colors (Art Studies) tarafından derlenmiştir.