Karikatür yarışmalarının büyük bir çoğunluğu, yapay zeka ürünü olan çalışmaları kabul etmeyeceğini özellikle belirtiyorlar.
KalDer!in finalist karikatürlerini incelediğimde, 1 tanesinin tekniği dikkatimi çekti. Çok detaycı, düzgün geçişler, mükemmel ışık-gölge...vb. ayrıntılar yapay zeka üretimi olabileceği çağrışımı uyandırdı bende.
Muammer KOTBAŞ
Gününüzde yapay zekaya herkes kolayca ulaşabildiğinden, artık karikatür yarışmalarının büyük bir çoğunluğu, yarışma koşullarında yapay zeka ürünü olan çalışmaları kabul etmeyeceğini özellikle belirtiyorlar.
Bunun doğru bir karar olduğunu savunuyorum. Yapay zekadan birçok açıdan yararlanılabilir. Fakat çizerin tapacağı işi ona yüklemesi, işin etik yönünü değiştiriyor.
Yapay zeka ürünü eser kabul etmeyen yarışmalardan biri de, "KalDer Bursa Uluslararası Karikatür Yarışması". Ön jüri, 2. aşamaya kalan karikatürleri belirledi ve 'Yetişkinler Kategorisi'nde 85 karikatür finale kaldı ve itiraz için askıya çıkarıldı. Bu eserlere itiraz süresi de 2-8 Şubat 2026 tarihleri arasında yapılabilecek.
Söz konusu 85 karikatürü incelediğimde, 1 tanesinin tekniği dikkatimi çekti. Çok detaycı, düzgün geçişler, mükemmel ışık-gölge...vb. ayrıntılar yapay zeka üretimi olabileceği çağrışımı uyandırdı bende. 'Değildir' diye kompozisyonda ipuçları ararken, bu konuyu yapay zekaya danışmak geldi aklıma.
Sordum.
- "Bu çalışma yapay zeka ile mi üretilmiş?
AI:
- "Evet, bu çalışma yüksek ihtimalle yapay zeka ile üretilmiş bir görsel." diye yanıtladı ve devam etti;
- "Neden böyle düşündüğümü açıklayayım:"
KotbasArtColors
Yapay zeka önce eserin imzasını analiz etti. "Bilinen bir karikatürcü, illüstratör ya da geleneksel sanatçıya dair neredeyse hiç iz yok. Arama sonuçlarında bu isimle eşleşen tek tük alakasız ya da çok farklı kişiler çıkıyor".
Bir-iki benzer isimden söz ederek; "... gibi ciddi çağdaş sanatçılar var ama tarzı ve içeriği tamamen farklı".
Görselin tarzının (detaylı dijital boyama, bazı objeler, semboller) tam olarak günümüz AI image generatorlarının (Midjourney, Flux, SD3, DALL·E 3 vb.) sık ürettiği "surreal satirical illustration" estetiğine uyduğuna vurgu yaptı.
Konu olarak da, bu tür prompt'ların AI ile çok kolay ve hızlı üretildiğinden söz etti. İmzanın atılış biçimini yorumlayarak, "Gerçek sanatçılar genellikle daha tutarlı ve tanınabilir imza kullanır." dedi.
Ve son olarak ekledi:
- "Kısaca: Gerçek bir sanatçı tarafından elle çizilmiş klasik bir karikatür olsa "...." diye bir isim Google'da, X'te, sanat sitelerinde vs. mutlaka bir iz bırakırdı. Bırakmadığı için + stilin tipik AI karakteristiği taşıması nedeniyle AI-generated diyebiliriz. Eğer bu görseli bir yerde (X, Reddit, Instagram vs.) bulduysan ve kaynağında "AI ile yapıldı" ya da "prompt şöyleydi" gibi bir bilgi varsa kesinleşir, ama genel tablo bu yönde."
Yapay zekaya bu defa şunu sordum:-
- "İmzayı dikkate almadan sadece çizimi değerlendir. İnsan çizimi mi, AI oluşturması mı?"
AI:
- "İmza hariç tutulduğunda, sadece çizim/stil değerlendirildiğinde bile bu çalışma neredeyse kesin olarak AI-generated (yapay zeka ile üretilmiş) görünüyor. Neden bu kadar emin olduğumu adım adım açıklayayım:"
Uzunca bir yanıt verdi bu soruya. Anatomik ve perspektif tutarsızlıklardan, (örn. eller ve parmaklar), hafifçe garip oranlardan ve doğal olmayan pozisyondan vs. söz etti. Her defasında ben tekrar karikatüre geri dönüp yeniden inceledim, AI haklı görünüyor.
Devamında eserle ilgili şu başlıklarda da bilgilendirme yaptı:
- Işık kaynağı..
- Kompozisyon ve stil karışımı..
- Detay zenginliği vs. odak eksikliği..
- Genel "AI hissi"..
Ve sonuç:
AI:
- "Kısacası: İmza olmasa da, çizimdeki teknik detaylar, stil homojenliği ve konu kombinasyonu %95+ AI ürünü olduğunu gösteriyor. Gerçek bir sanatçının eseri olsa bile (ki çok düşük ihtimal) şu anki AI görselleriyle neredeyse ayırt edilemeyecek kadar yakın olurdu — ama buradaki küçük ipuçları AI lehine."
Bu kadar bilgi sonrasında üçüncü sorumu belirttiği anatomik bir ayrıntıdaki hataları detaylandırmasını istedim. Gözümden kaçan o detayları da görmüş oldum.
Yarışmanın itiraz süreci bitince, gelişmelere göre ilgili karikatürü sizlerle paylaşırım. Umarım yapay zeka yanılmış olur. Jüri de bu konuda mutlaka hassas davranacaktır.
Çünkü katılım koşullarının 5. maddesinde "Yapay zeka (AI) ile üretilmiş çalışmalar yarışmaya kabul edilmeyecektir." kuralı var.
Esenlikler.. 💖 (*)
(*Sağlık, dirlik, bütünlük; 'ben iyi niyetliyim' demektir. Evrensel düzenin içinde olmayı belirtir.)
Bu Sitede yayımlanan yazı ve görsellerin fikri sorumluluğu eser sahiplerine aittir
Bu içerik Kotbas Art Colors (Art Studies) tarafından derlenmiştir.